Si Funksionon Prokura e Përgjithshme në Kosovë

Prokura e përgjithshme është një nga aktet noteriale më të kërkuara në Kosovë — përdoret kur dikush ka nevojë t'i besojë tjetrit menaxhimin e përgjithshëm të punëve të veta, shpesh për shkak të largësisë (p.sh. diaspora) ose pamundësisë për t'u paraqitur personalisht. Por "e përgjithshme" nuk do të thotë "e pakufizuar".

Çfarë është prokura dhe si rregullohet

Prokura është autorizimi që një person (autorizues) ia jep një tjetri (të autorizuar) për ta përfaqësuar në punë juridike. Sipas Ligjit për Marrëdhëniet e Detyrimeve (Neni 72), autorizimi për përfaqësim mund të bazohet në ligj, në aktin e një personi juridik ose në deklarimin e vullnetit të vetë të përfaqësuarit — pikërisht kjo e fundit është prokura.

Ku ndryshon prokura e përgjithshme nga ajo e thjeshtë

Neni 79 i të njëjtit ligj sqaron një pikë kyçe: përfaqësuesi të cilit i është dhënë prokurë e përgjithshme mund të ndërmarrë vetëm punë juridike që i takojnë ushtrimit të veprimtarisë së rregullt të autorizuesit. Për veprime jashtë kësaj "rutine" — si shitja e një prone, marrja e një kredie të madhe, ose dhurimi i pasurisë — zakonisht kërkohet një prokurë e posaçme (speciale), që e specifikon shprehimisht atë veprim. Nëse doni një krahasim më të detajuar mes të dyjave, e kemi trajtuar në Prokura e Thjeshtë vs. Prokura e Përgjithshme: Dallimet.

Si përgatitet prokura te noteri

Prokura e përgjithshme, si akt me pasoja të rëndësishme juridike, përgatitet dhe noterizohet personalisht nga autorizuesi. Noteri verifikon identitetin, kapacitetin juridik dhe vullnetin e lirë të personit që jep prokurën, dhe e regjistron aktin sipas kërkesave të Ligjit për Noterinë për përmbajtjen e dokumentit noterial (Neni 42) — të dhënat personale të palëve, objekti i autorizimit dhe nënshkrimi.

Kur shuhet prokura

Prokura nuk zgjat përjetësisht apo pa kushte. Sipas Nenit 82 të LMD, prokura shuhet, ndër të tjera: me vdekjen e autorizuesit, me shuarjen e personit juridik në emër të të cilit është dhënë, ose me revokimin e shprehur nga vetë autorizuesi. Nëse keni dhënë një prokurë dhe rrethanat kanë ndryshuar, mund ta revokoni po me akt noterial.

Prokura e përgjithshme dhe diaspora

Një pjesë e madhe e kërkesave për prokurë e përgjithshme në Kosovë vjen pikërisht nga bashkatdhetarët që jetojnë jashtë vendit. Meqë prokura noterizohet te noteri në Kosovë dhe autorizuesi duhet të verifikohet personalisht, kjo shpesh do të thotë të planifikoni një vizitë të shkurtër në vend, ose — sipas rregullave të vendit ku ndodheni — të noterizoni një prokurë te një noter i huaj a te një përfaqësi diplomatike e Kosovës, e cila më pas njihet sipas rregullave të legalizimit të dokumenteve. Kjo është një pikë që ia vlen ta sqaroni paraprakisht me noterin tuaj në Kosovë, në mënyrë që dokumenti i përgatitur jashtë vendit të jetë i vlefshëm kur të përdoret.

Kur ju nevojitet vërtet prokurë e përgjithshme

• Jeni jashtë vendit (diaspora) dhe dikush duhet t'ju përfaqësojë në administrimin e përgjithshëm të pasurisë suaj në Kosovë
• Nuk mund të paraqiteni fizikisht për arsye shëndetësore afatgjata
• Dëshironi që një anëtar i familjes të menaxhojë çështje të vazhdueshme administrative në emrin tuaj

Për çdo rast, rekomandohet të diskutoni paraprakisht me noterin nëse ju nevojitet prokurë e përgjithshme apo një ose disa prokura të posaçme për veprime specifike — kjo ndikon drejtpërdrejt në sigurinë juridike të vetë aktit që do të kryhet më vonë me atë prokurë.

Ky artikull shpjegon mekanizmin e përgjithshëm të prokurës sipas ligjit në fuqi. Për vëllimin dhe formulimin e saktë të prokurës suaj, konsultohuni me noterin — çdo autorizim duhet përshtatur me nevojën konkrete.

Lexoni edhe: Çfarë Duhet të Dini Para se të Nënshkruani një Kontratë Shitblerjeje.