Pastrimi i Parave: Detyrimi Ligjor i Noterit për Raportim (AML)

Noterët nuk janë thjesht dëshmitarë të transaksioneve — sipas legjislacionit kundër pastrimit të parave, ata konsiderohen "subjekte raportuese" me detyrime specifike ligjore. Ky artikull shpjegon çfarë kërkon ligji nga noteri në këtë drejtim.

Baza ligjore

Kodi Penal, në anën tjetër, e trajton vetë veprën e pastrimit të parave te Neni 302 [Shpërlarja e parave], duke iu referuar drejtpërdrejt ligjit special për përcaktimin e sanksioneve.

Kujdesi i duhur ndaj klientit (CDD)

Neni 19 i ligjit AML përcakton masat e kujdesit të duhur që çdo subjekt raportues, noteri përfshirë, duhet të zbatojë: identifikimi i klientit dhe verifikimi i identitetit përmes burimeve të pavarura, kuptimi i qëllimit dhe natyrës së synuar të marrëdhënies apo transaksionit, dhe identifikimi i pronarit përfitues real kur klienti vepron në emër të një personi juridik.

Kur kërkohet raportim

Sipas Nenit 26, subjektet raportuese — noteri përfshirë — raportojnë tek Njësia për Inteligjencë Financiare (NjIF-K) çdo aktivitet apo transaksion të dyshimtë brenda njëzetekatër (24) orëve nga momenti i identifikimit të dyshimit. Përkufizimi i "aktit apo transaksionit të dyshimtë" (Neni 2) përfshin çdo rast që krijon dyshim të arsyeshëm se pasuria e përfshirë është produkt krimi ose lidhet me financimin e terrorizmit. Për transaksionet konkrete me pasuri të paluajtshme mbi 10.000 euro, Neni 32 kërkon shprehimisht që pagesa të kryhet përmes kanaleve bankare, jo në para të gatshme.

Ç'do të thotë kjo për klientin e rregullt

Për shumicën dërrmuese të klientëve, këto detyrime përkthehen thjesht në disa pyetje shtesë dhe dokumente identifikimi më të plota — jo në vonesa të konsiderueshme. Kujdesi i shtuar zbatohet vetëm kur ka faktorë rreziku të identifikuar, siç është rasti me personat politikisht të ekspozuar, temë e trajtuar te PEP: Çfarë Duhet të Dini.

Ku ndalet sekreti profesional

Detyrimi i raportimit nuk anulohet nga sekreti profesional i noterit ndaj klientit — dallim i rëndësishëm i shpjeguar më gjerësisht te Sekreti Profesional i Noterit vs Detyrimi për Raportim.

Sanksionet për mospërmbushje

Mospërmbushja e detyrimeve të parashikuara nga ligji AML nga ana e një subjekti raportues, noteri përfshirë, mund të sjellë sanksione nga autoriteti mbikëqyrës, sipas dispozitave për Mbikëqyrjen e Pajtueshmërisë (Neni 34) të vetë ligjit. Kjo mbikëqyrje kryhet si inspektim në vend ose nga distanca, dhe synon të sigurojë që subjektet raportuese i zbatojnë në praktikë, jo vetëm në letër, masat e kujdesit të duhur ndaj klientit.

Për noterin, respektimi i këtyre rregullave nuk është thjesht çështje pajtueshmërie formale — është pjesë e vetë besueshmërisë së profesionit ndaj publikut dhe ndaj institucioneve financiare me të cilat bashkëpunon çdo ditë. Klientët e rregullt nuk e ndjejnë peshën e kësaj mbikëqyrjeje — ajo funksionon në sfond, si garanci shtesë që sistemi financiar në të cilin operoni është i mbrojtur nga abuzimi.

Ky artikull ka qëllim informues mbi procedurat noteriale. Për çështje penale specifike, konsultohuni me avokat penal.

Lexoni edhe: Fshehja e Pronarit Real dhe Mashtrimi te Transaksionet e Pronës.